Wszystko zaczyna się od Twoich przekonań

microphone-1209816_1920

Opowiem Ci o pewnej osobie, ma na imię John. Wychowywał się w jednym z najmniej przyjaznych miast w Stanach Zjednoczonych. Jego rodzina nigdy nie należała do zamożnych, a on był jednym z dziesięciorga dzieci w domu . Kilku z jego braci było muzykami, grali na klawiszach, gitarach, a John od małego zainteresował się perkusją. W swoim małym pokoju nie miał prawie nic oprócz dwóch podniszczonych zestawów perkusyjnych i materaca, na którym spał.  Rytmem był zafascynowany bez reszty i grze oraz słuchaniu muzyki poświęcał cały swój wolny czas. Jako młodego chłopaka napędzało go poczucie wyjątkowości. Nie chciał robić niczego pospolitego i gardził nowoczesną muzyką. Jego zdaniem była pozbawiona prawdy i duszy.

Kiedy skończył szkołę zaczął grać razem ze swoim pracodawcą, osobą, która była też dla niego mentorem pod względem muzycznym, Brianem. Ponieważ Brian grał na perkusji, John zaczął grać na gitarze. Nagrali nawet płytę, ale John nie widział przyszłości z gitarą. Była dla niego instrumentem zbyt pospolitym. „Wszyscy grają na gitarze, więc po co?” – mawiał. Do czasu kiedy trafił na koncert duetu Flat Duo Jets. Na scenie było tylko kilka rzeczy – perkusja, gitara i mały, dziesięcio-watowy wzmacniacz. Jednak to, co duet robił na scenie sprawiło, że zaniemówił. Nigdy dotąd nie widział czegoś takiego. W tej muzyce było wszystko, choć na scenie nie było nic. „Musiałem wtedy zmienić swoje przekonania na temat gitary, ten dzień zmienił wszystko”. Niedługo potem John założył zespół, który mocno wzorował się na Flat Duo Jets. Ten zespół to The White Stripes, a John jest znany pod pseudonimem Jack White i jest wymieniany przez magazyn The Rolling Stone na liście stu najbardziej wpływowych gitarzystów w dziejach.

Do Jacka za chwilę wrócimy, tymczasem pozwól, że coś ci wytłumaczę. Każdy z nas od pierwszych lat życia jest wyposażany w zestaw przekonań, które są nam zresztą biologicznie potrzebne. Pewne rzeczy nie wymagają zawiłego toku myślenia. Widzisz tygrysa, ale nie widzisz krat? Łączysz fakty – spierdalasz, proste.

Przekonania, to utarte schematy myślenia, które powstały po to, żeby pomagać nam sprawnie funkcjonować w środowisku i w społeczeństwie. Nasz mózg eliminuje zbędne dylematy pomagając nam wybrać najlepszy sposób działania, który sprawdzał się do tej pory i dzięki któremu żyjemy. W sytuacji z tygrysem, jak i innych typu „patelnia pewnie jest gorąca”, albo „rozpędzony samochód może boleć” te schematy jak najbardziej działają. To nic wyjątkowego, w tych rzeczach z sukcesami radzi sobie też Twój pies. Rzecz w tym, że my, jako dumny gatunek ludzki poszliśmy o krok dalej. Umiemy obsłużyć automat widziany pierwszy raz na oczy, bo kiedyś obsługiwaliśmy już podobny.  Ale umiemy powiedzieć, że „bogaty, pewnie nakradł”, albo „gdybym też miał taki talent muzyczny jak ty, od razu chwyciłbym za gitarę”.

Z przekonaniami jest pewien problem, mianowicie sposób powstawania i sposób ich usuwania. Wbrew pozorom nie wymyślamy ich sobie sami. Jesteśmy zlepką dotychczasowych doświadczeń, wpływu poglądów innych osób, oraz sposobu, w jaki przetwarzamy ograniczony, nieobiektywny zestaw danych. Wpływ na nas mają rodzice, rówieśnicy, autorytety.  Tworzymy swój światopogląd i obraz siebie na podstawie takich danych, jakie dostajemy. Ale skoro jesteśmy kształtowani przez taki zbieg okoliczności, to powinno nam być łatwo modyfikować przekonania i wybierać nowe, prawda? Cóż, każdy, kto choć raz próbował zmienić poglądy innej osoby wie, że graniczy to niemal z cudem. Z jakiegoś powodu jesteśmy maniakalnie wręcz przywiązani do własnego widzenia sprawy, albo oceny siebie, niezależnie czy ta ocena jest dobra, zła, albo czy mamy wysokie, czy niskie poczucie własnej wartości. Dodatkowo będziemy szukać kolejnych potwierdzeń, dla swojego aktualnego poglądu i negować poglądy inne. Naukowo określa się to jako konserwatyzm poznawczy.

Wróćmy teraz do Jacka. Czy gdyby nie trafił na występ Flat Duo Jets i nie zaktualizował swojego przekonania na temat grania na gitarze, oznaczałoby to, że świat nie pozna jego nazwiska? Tego powiedzieć nie można, ale możliwe, że dalej pielęgnowałby ograniczenia i jego kariera nie byłaby tak błyskotliwa. Gdyby dalej żywił niechęć do swojego głównego instrumentu, prawdopodobnie nie byłby znany z tak ekspresyjnej muzyki.

Teraz się skup, bo napiszę coś bardzo ważnego. Można debatować o tym, jakie powinniśmy mieć poglądy i jak „powinno się myśleć”. To oczywiście nie ma sensu, bo nie ma i nigdy nie było „poprawnego” poglądu na cokolwiek. Sens ma tylko jedna rzecz – eliminowanie przekonań, które ewidentnie ograniczają nas w życiu. Zmiana tych poglądów, które, gdyby ich nie było, pozwoliłyby nam za dużo nie myśleć i próbować nowych rzeczy. Takich jak rozpoczęcie nauki nowej rzeczy w wieku 25/30/50 lat. To szalenie istotne z jednego powodu:  nasze przekonania definiują nasze działania.

To w co wierzymy, będzie albo ograniczało nasze działania, albo dodawało motywacji, gdyż będziemy przekonani, że postępujemy bardzo logicznie i rzeczy potoczą się takim tokiem jaki sobie wyobrażamy. To teoria samospełniających się proroctw. Podam Ci przykład.

Robert Rosenthal i Lenore Jacobson przeprowadzili eksperyment nazwany „Pygmalion in the classroom”. Badacze poinformowali nauczycieli, że w klasie 20% uczniów wykazuje „wyższy potencjał intelektualny”. Uczniowie Ci w rzeczywistości zostali wybrani losowo. Dosłownie, z kapelusza. Po ośmiu miesiącach zauważono, że u tych 20% uczniów wkaźnik IQ wzrósł wyraźnie bardziej, niż u pozostałych uczniów, na których nauczyciele nie koncentrowali się tak mocno.

Każda zmiana zaczyna się w głowie. Wszystko, co robimy jest definiowane przez to, w co wierzymy. Niejednokrotnie obserwowałem osoby, które bardzo chciały się czegoś nauczyć. Chciały pięknie przemawiać publicznie, albo w końcu coś komuś sprzedać. Za każdym razem blokowało ich przekonanie, nad którym nie pracowali, wykonując kolejne próby – że nie mają niczego wartościowego do zaoferowania.

Może zabrzmi to negatywnie, ale paradoksalnie jedyne, co daje dobre rezultaty w zmienianiu się na lepsze, to szukanie rzeczy, które działają źle. To szukanie schematów, które powielamy, a które nie przynoszą rezultatów. Jeśli uważasz siebie za mało wartościowego rozmówcę, prawdopodobnie nie nawiążesz dobrego kontaktu z nowo poznaną osobą. Możesz się przełamywać i próbować rozmawiać z coraz większą ilością ludzi, ale nigdy nie osiągniesz takich rezultatów, jak gdybyś zaczął od pracy nad poczuciem własnej wartości.

Jeśli uważasz, że nie da się inwestować mając na koncie 500zł, prawdopodobnie znajdziesz nowy argument dla każdej wyższej kwoty i nigdy nie pomnożysz oszczędności. Zaczniesz to robić tylko wtedy, kiedy postanowisz samemu sprawdzić, czy się nie da.

Jeśli dobrnąłeś do końca, to gratuluję. Ten tekst dotyka sedna tego, czym jest rozwój osobisty. A rozwój osobisty, w odróżnieniu od tego zawodowego, bierze się ze zmiany mocno wpojonych przekonań. To dlatego to tak trudna praca i dlatego ludzie ponoć się zmieniają, ale bardzo, bardzo rzadko. To kwestia podjęcia decyzji, że pracujemy nad tym, żeby myśleć w sposób mniej ograniczający. Działanie jest następnym elementem, który zmiana przekonań naturalnie za sobą pociąga. Jak w takim razie zmieniać te przekonania na bardziej skuteczne? Nie da się tego opisać w kilku zdaniach, ale wystarczy, że na początek zrobisz dwie podstawowe rzeczy. Po pierwsze podejmiesz decyzję szukania lepszych przekonań.  Będziesz znajdować filmy i książki, które podważają Twój tok myślenia, będziesz dyskutować z innymi mając postawę, że dowiadujesz się rzeczy, żeby Tobie było lepiej, a nie żeby walczyć o swoje zdanie.

Po drugie stosuj podejście Sokratesa. Ciągle podważaj i zadawaj sobie pytania. Coś nie działa, coś nie wychodzi, czujesz się źle kolejny dzień z rzędu? Naucz się zadawać sobie tak szeroki wachlarz pytań, jak to możliwe. Otwórz się na pytania i wskazówki innych osób. Nie traktuj tego jako ataku. Przypomnę Ci jeszcze raz – robisz to głównie po to, by żyło Ci się lepiej, a już na pewno – swobodniej. To droga, która pozwala odkopać tę część Ciebie, która została nauczona ograniczeń z głów innych ludzi.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s